İran basınında yer alan haberlere göre, Tahran yönetimi, bölgede yaşanan son çatışmalar nedeniyle planlanan teknik görüşmelere katılmama kararı aldı. Konuya yakın kaynakların Wall Street Journal gazetesine verdiği bilgilere göre, İsviçre’de devam etmesi beklenen müzakere süreci güvenlik gerekçesiyle durduruldu.

İran devlet televizyonuna konuşan yetkililer de pazar günü gerçekleştirilmesi planlanan toplantının iptal edildiğini doğruladı. Tarafların yeni görüşme takvimine ilişkin ise henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

ABD’den Hürmüz Boğazı Mesajı

ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı’ndaki uluslararası deniz taşımacılığının güvenliğinin korunmasının önemini vurgulamayı sürdürüyor. Haberlere göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın haziran ayında imzaladığı mutabakat zaptında İran’ın boğazı ticari gemilerin geçişine açık tutma yükümlülüğüne dikkat çekildi.

ABD’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Mike Waltz da yaptığı açıklamada, İran’ın uluslararası deniz trafiğini tehdit etmesi halinde Washington’un İran’ın askeri hedeflerine yönelik operasyonlarını sürdüreceğini ifade etti.

Wall Street Journal: Görüşmeler Belirsiz Süreyle Ertelendi

Wall Street Journal’ın haberinde, ABD ile İran arasında gelecek hafta İsviçre’de yapılması planlanan yeni müzakere turunun süresiz olarak ertelendiği öne sürüldü. Haberde, ABD’nin İran’a yönelik saldırıları ile İran’ın buna karşılık bölgedeki ABD üslerini hedef almasının diplomatik süreci çıkmaza sürüklediği belirtildi.

İddiaya göre taraflar, yeni görüşmelerin ne zaman başlayacağı konusunda henüz ortak bir takvim oluşturmadı.

Bölgesel Gelişmeler Süreci Etkiledi

Diplomatik sürecin durmasının, ABD arabuluculuğunda Lübnan ile İsrail arasında imzalanan çerçeve anlaşmasının ardından yaşanması dikkat çekti. Anlaşmanın, İsrail’in kontrolündeki bazı bölgelerin kademeli olarak Lübnan Silahlı Kuvvetleri’ne devredilmesini öngördüğü ifade edilirken, uluslararası değerlendirmelerde bu gelişmenin Washington ile Tahran arasındaki dengeleri etkileyebileceği yorumları yapıldı.

Karşılıklı Saldırılar Tansiyonu Yükseltti

Son günlerde iki ülke arasında askeri gerilim de yeniden tırmandı. ABD ordusu, İran’ın Hürmüz Boğazı yakınlarında seyreden bir tankere insansız hava aracıyla saldırı düzenlediğini açıklayarak buna karşılık İran’daki bazı askeri hedefleri vurduğunu duyurdu.

ABD Başkanı Donald Trump da İran’ın ateşkesi ihlal ettiğini savunarak, gerekmesi halinde askeri operasyonların genişletilebileceği yönünde açıklamalarda bulundu.

İran ise ABD’nin saldırılarına misilleme olarak Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD üslerinin füze ve insansız hava araçlarıyla hedef alındığını açıkladı. İran Devrim Muhafızları Ordusu, Washington’un ateşkesi ihlal ettiğini öne sürerek mevcut diplomatik sürecin tamamen durdurulacağı uyarısında bulundu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı değerlendirmede, 28 Şubat’tan bu yana bölgeyi derinden etkileyen çatışmaların ardından ilan edilen ateşkesin olumlu bir adım olduğunu ifade etti. Ancak Erdoğan, bu tür anlaşmaların yalnızca kağıt üzerinde kalmaması gerektiğini vurgulayarak, “Tahrik ve sabotajlara fırsat verilmeden ateşkesin sahada tam anlamıyla uygulanmasını temenni ediyoruz” sözleriyle sürecin hassasiyetine dikkat çekti.

Türkiye’nin uzun süredir bölgede barış ve istikrarın sağlanmasına yönelik çaba sarf ettiğini belirten Erdoğan, diplomasi trafiğinin önemine de değindi. Bu süreçte Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın yürüttüğü temasların, taraflar arasında diyalog kanallarının açık tutulmasına katkı sağladığı ifade edildi. Ankara yönetimi, çatışmalar boyunca hem ABD hem de İran tarafına itidal çağrısı yaparak gerilimin daha fazla tırmanmaması için girişimlerde bulunmuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan açıklamasında, ateşkese giden süreçte katkı sunan tüm aktörlere teşekkür ederek özellikle Pakistan’ın rolüne dikkat çekti. Bölgedeki dost ve müttefik ülkelerin diplomatik katkılarının önemine vurgu yapan Erdoğan, bu tür girişimlerin kalıcı barış için zemin hazırladığını belirtti. Ayrıca, yıllardır savaş ve krizlerle anılan coğrafyada artık huzur ve istikrarın hâkim olması gerektiğini ifade etti.

Türkiye’nin dış politika yaklaşımında barışın temel önceliklerden biri olduğunu yineleyen Erdoğan, ülkenin hem bölgesel hem de küresel ölçekte barışın sesi olmaya devam edeceğini söyledi. Ankara’nın bu doğrultuda diplomatik girişimlerini sürdüreceği ve gerilimlerin çözümünde aktif rol oynamaya devam edeceği mesajı verildi.

Öte yandan, ateşkes süreciyle ilgili dikkat çeken bir diğer gelişme ise İran tarafından ortaya konulan talepler oldu. Tahran yönetiminin, ABD ile yürütülen müzakerelerde kendi şartlarını içeren kapsamlı bir liste sunduğu belirtildi. Bu kapsamda İran’ın öne çıkardığı maddeler, bölgedeki askeri dengelerden ekonomik yaptırımlara kadar geniş bir alanı kapsıyor.

İran’ın sunduğu şartlar arasında Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin kendi silahlı kuvvetleriyle koordinasyon içinde gerçekleştirilmesi, bölgedeki “direniş ekseni”ne yönelik operasyonların sona erdirilmesi ve ABD’nin bölgedeki askeri varlığını tamamen çekmesi gibi kritik başlıklar yer aldı. Ayrıca İran, kendisine yönelik tüm yaptırımların kaldırılmasını ve savaş sürecinde uğradığı zararların tazmin edilmesini talep etti.

Bununla birlikte Tahran yönetimi, uluslararası alanda kendisine yönelik alınmış bazı kararların da iptal edilmesini istedi. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı kararlarının sona erdirilmesi ve İran’a ait yurt dışındaki mali varlıkların serbest bırakılması da talepler arasında bulunuyor. İran, bu maddelerin uluslararası bağlayıcılığa sahip bir BM Güvenlik Konseyi kararıyla garanti altına alınmasını şart koşuyor.

Tüm bu gelişmeler, ateşkesin kalıcılığı konusunda soru işaretlerini de beraberinde getiriyor. Uzmanlar, taraflar arasındaki derin görüş ayrılıklarının devam ettiğine dikkat çekerek, sürecin kırılgan yapısına işaret ediyor. Ancak yine de ateşkesin sağlanmış olması, bölgedeki insani durumun iyileşmesi ve diplomatik çözüm yollarının güçlenmesi açısından önemli bir fırsat olarak değerlendiriliyor.

Sonuç olarak, ABD ile İran arasında sağlanan ateşkes, Orta Doğu’da yeni bir dönemin kapısını aralayabilir. Türkiye ise bu süreçte barıştan yana tutumunu sürdürerek, diplomasi ve diyalog çağrılarını yinelemeye devam ediyor. Önümüzdeki günlerde ateşkesin sahadaki yansımaları ve tarafların atacağı adımlar, bölgenin geleceği açısından belirleyici olacak.

Bakanlık açıklamasına göre, İran’dan fırlatıldığı değerlendirilen üç balistik füze Türkiye’ye doğru yöneldi. İlk füze, Türk hava sahasına ulaşmadan Doğu Akdeniz’de görev yapan NATO unsurları tarafından etkisiz hale getirildi. Füzenin parçalarının Hatay’ın Dörtyol ilçesine düştüğü, olayda herhangi bir can kaybının yaşanmadığı bildirildi.

İkinci füze Türkiye hava sahasına girdikten sonra Gaziantep üzerinde NATO savunma sistemleri tarafından imha edildi. Üçüncü füze ise Adana’daki İncirlik Hava Üssü çevresinde etkisiz hale getirildi. Patlama seslerinin duyulduğu bölgede herhangi bir yaralanma ya da hasar oluşmadığı açıklandı.

Yaşanan gelişmelerin ardından İran tarafı, söz konusu füzelerin kendilerine ait olmadığını öne sürerken, Türkiye olayın aydınlatılması için diplomatik temaslarını sürdürüyor.

MSB, hava sahasının güvenliğini artırmak amacıyla ilave tedbirlerin devreye alındığını belirtti. Daha önce Malatya’daki radar üssünün korunması için konuşlandırılan Patriot hava savunma sistemine ek olarak, Adana’da bulunan mevcut sisteme ikinci bir Patriot bataryasının daha yerleştirileceği duyuruldu. Yeni sistemin NATO’nun Almanya’daki Ramstein Üssü üzerinden görevlendirildiği ifade edildi.

Öte yandan MSB Sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk, son bir haftada 6 PKK mensubunun teslim olduğunu açıkladı. Operasyon bölgelerinde sığınak ve mühimmat imha çalışmalarının sürdüğünü belirten Aktürk, Suriye’de tespit edilerek imha edilen tünel uzunluğunun 767 kilometreye ulaştığını kaydetti.

Hudut güvenliği kapsamında ise son bir haftada 139 kişinin yakalandığı, yılbaşından bu yana yakalanan kişi sayısının 1417’ye ulaştığı bildirildi. Aynı dönemde yasa dışı geçişi engellenen kişi sayısının ise 15 bin 979 olduğu ifade edildi.

Bakanlık ayrıca, İsrail’in bölgedeki askeri faaliyetlerinin istikrarsızlığı artırdığına dikkat çekerek, Gazze ve Batı Şeria’daki gelişmelere ilişkin uluslararası topluma çağrıda bulundu. Hürmüz Boğazı’nın küresel enerji arzı açısından önemine de vurgu yapılarak, bölgede gerilimin düşürülmesi gerektiği belirtildi.

Açıklamada, Türkiye’nin yerli savunma projeleri kapsamında geliştirilen “Süper Şimşek” hava araçlarının da envantere alındığı bilgisi paylaşıldı.