İLK TATİL HABERİ ZONGULDAK’TAN GELDİ

Zonguldak’ta kar, yağmur ve fırtınanın devam etmesi beklenirken, Vali Osman Hacıbektaşoğlu yarın okulların 1 gün süreyle tatil edildiğini duyurdu. Hizmet içi eğitimler ve e-sınavlar da ertelendi. Kreş ve anaokuluna çocuğu olan kadın personel ile hamile, engelli ve malul kamu çalışanları idari izinli sayıldı.
Öte yandan Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi’nde 29 Aralık’ta yapılması planlanan final sınavları 3 Ocak’a ertelendi.

KARADENİZ VE İÇ ANADOLU’DA OKULLARA KAR ENGELİ

Bolu, Bartın, Düzce, Karabük ve Kastamonu’da yoğun kar yağışı ve buzlanma riski nedeniyle il genelinde veya bazı ilçelerde eğitime 1 gün ara verildi. Kastamonu’da bazı ilçelerde tüm okullar tatil edilirken, bazı ilçelerde yalnızca taşımalı eğitim durduruldu.

Sinop, Ordu, Tokat, Yozgat, Çankırı, Bilecik ve Kırşehir’de de kar yağışı nedeniyle ilçe bazlı ya da taşımalı eğitim kapsamında tatil kararları alındı.

DOĞU VE GÜNEYDOĞU’DA TATİL KARARLARI

Van, Muş, Bitlis, Hakkari, Bingöl, Ağrı ve Elazığ’da yoğun kar, buzlanma ve sis nedeniyle il genelinde ya da bazı ilçelerde eğitime ara verildi. Üniversiteler hariç tüm resmi ve özel eğitim kurumları tatil kapsamına alındı.

Mardin ve Şanlıurfa’da da beklenen kar yağışı ve buzlanma riskine karşı il genelinde okullar tatil edilirken, bazı ilçeler uygulama dışında bırakıldı.

Şırnak’ın Beytüşşebap ilçesinde ise öğrencilerin güvenliği gerekçesiyle eğitime 1 gün ara verildi.

KAMU PERSONELİNE İDARİ İZİN

Valiliklerin açıklamalarında, eğitime ara verilen yerlerde kamu kurumlarında görev yapan hamile, engelli, kronik rahatsızlığı bulunan personel ile kreş ve anaokuluna çocuğu olan kadın çalışanların idari izinli sayılacağı belirtildi. Sağlık, güvenlik ve 24 saat esasına göre çalışan birimlerde ise izinlerin hizmetin gereği doğrultusunda planlanacağı ifade edildi.

Tarım alanlarında dolu yağışını engellemek amacıyla kurulan “dolusavar” cihazları son zamanlarda kamuoyunda tartışmalara neden oluyor. Bazı vatandaşlar, bu cihazların çalıştığı bölgelerde yağmur yağışının azaldığını ve dolayısıyla kuraklığa yol açtığını öne sürüyor. Ancak bu iddiaların bilimsel bir temeli bulunmuyor.

Meteoroloji uzmanları ve atmosfer bilimciler, dolusavar sistemlerinin temel amacının dolu tanelerinin oluşumunu engellemek olduğunu belirtiyor. Cihazlar, bulutların içerisine yüksek frekanslı ses dalgaları veya bazı durumlarda gümüş iyodür gibi bulut tohumlama maddeleri göndererek, dolu tanelerinin büyümeden yağmur damlası olarak düşmesini hedefliyor.

Ancak bu sistemlerin yağmur bulutlarını dağıttığına ya da yağış rejimini değiştirdiğine dair hiçbir bilimsel veri bulunmuyor. Uzmanlara göre, dolusavarlar yalnızca çok sınırlı bir alanda, belirli atmosferik koşullar altında kısa süreli etkiler gösterebilir.

❝ Kuraklığın nedeni dolusavar değil, iklim değişikliği ❞

Konuyla ilgili açıklama yapan Meteoroloji Mühendisleri Odası yetkilileri, yağış eksikliği ve kuraklığın temel nedeninin iklim değişikliği, yanlış arazi kullanımı ve yerel meteorolojik dalgalanmalar olduğunu vurguladı.

Uzmanlar, toplumda dolusavarların “yağmur kaçırdığı” algısının, genellikle eş zamanlı rastlantısal hava olaylarıyla oluştuğunu ifade ediyor. Örneğin, dolusavar çalıştığı sırada yağmur yağmaması, bu durumun cihazdan kaynaklandığı yönünde yanlış bir nedensellik algısına yol açabiliyor.

Konu ile ilgili olarak görüşlerine başvurduğumuz konusundaki uzman görüşler şunları söylediler:

“Dolusavarların yağış rejimini değiştirdiğine dair ne Türkiye’de ne de uluslararası alanda ciddi bir akademik çalışma bulunmamaktadır. Bu cihazların yalnızca bulut içi buz kristallerini etkileyerek doluyu önleme hedefi vardır. Yağmurun oluşumu çok daha karmaşık ve geniş ölçekli atmosferik süreçlere bağlıdır.”

Bilimsel veriler ışığında dolusavar cihazlarının yağmur bulutlarını dağıttığı ya da yağışı engellediği yönündeki iddialar gerçeği yansıtmamaktadır. Bu cihazlar doluya karşı önlem olarak geliştirilmiş olup, kuraklık gibi geniş ölçekli meteorolojik problemlerle doğrudan ilişkili değildir.

Tarımda teknolojinin doğru kullanımı kadar, kamuoyunun da bu teknolojiler hakkında bilimsel verilerle bilgilendirilmesi büyük önem taşımaktadır.

Sonbahar mevsimiyle birlikte gözler Meteoroloji’ye çevrildi.

Bunaltıcı sıcaklıkların ardından yağışların ekim ayı itibarıyla etkili olması beklendi.

Ancak beklenen olmadı. Kasım ayına girilmişken mevsimin etkileri en fazla barajları vurdu.

Türkiye genelinde şiddetli kuraklık hakim

Kuraklığın giderek hissedildiği ülkemizde ekim ayında beklenen yağışların gelmemesiyle birlikte ülkenin hemen hemen yarısı şiddetli kuraklık altına girdi.

Ekim ayı boyunca Marmara, Ege, Akdeniz ve İç Anadolu bölgelerinde şiddetli kuraklık hissedilirken Doğu Karadeniz, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin bir kısmı hariç kuraklık riski oluşmadı.

Ekim ayında yağış ortalamaları

Yağış bakımından bakıldığında Türkiye geneli ekim ayı yağışları; normalinin altında, geçen yıl ekim ayı yağışlarının üzerinde gerçekleşti.

Yağışlar normaline göre yüzde 26 azalma, geçen yıl ekim ayı yağışlarına göre yüzde 19 artma gösterdi.

Türkiye geneli ekim ayı yağışları son 5 yıldır normallerinin altında seyrediyor.

Yüzde 80 üzerinde azalma kaydedildi

Ekim ayı yağışlarında Kocaeli, Sakarya, Samsun, Adana, Kayseri, Muş, Bitlis, Siirt, Şırnak ve Hakkari çevrelerinde yüzde 40-60 artma kaydedilirken, kıyı Ege, Marmara Bölgesi’nin batısı, Ankara, Eskişehir, Antalya ve Şanlıurfa çevrelerinde normallerine göre yüzde 80’in üzerinde azalma kaydedildi.

Bölge geneli yağışlarda Doğu Anadolu Bölgesi hariç tüm bölgelerde normaline göre azalma mevcut. En fazla azalma ise yüzde 75 ile Ege Bölgesi’nde izlendi.

En az yağışı İzmir aldı

İl geneli yağışlarda en fazla yağış alan il 248.8 mm ile Rize, en az yağış alan il ise 5.0 mm ile İzmir oldu.

Sıcaklık durumu

Geçen ay ortalama sıcaklıklar Sakarya, Akhisar, Manisa, İzmir, Kütahya Gediz, Afyonkarahisar Emirdağ, Konya Beyşehir, Kahramanmaraş, Muğla Dalaman, Adana, Osmaniye, Hatay İskenderun, Antakya, Mersin Erdemli, Gaziantep İslahiye ile İç Anadolu Bölgesi’nin doğu kesimleri, Karadeniz’in geneli, Doğu Anadolu Bölgesi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin genelinde mevsim normalleri civarında gerçekleşti.

Sıcaklıklar yurdun diğer bölgelerinde ise mevsim normallerinin üzerinde kaydedildi.

Türkiye genelinde 1991-2020 yılları arasında 15,6 derece ölçülen ekim ortalama sıcaklığının, geçen ay 17,1 derece olarak normalin 1,5 derece üzerinde olduğu belirlendi.

Geçen ay en düşük sıcaklık sıfırın altında 3,7 derece ile Erzurum’da, en yüksek sıcaklık ise 34,1 derece ile Kırklareli’nin Lüleburgaz, Adana’nın Kozan ve Muğla’nın Milas ilçelerinde ölçüldü.

Marmara’da en yüksek sıcaklık Lüleburgaz’da

Marmara Bölgesi’nde ortalama sıcaklıklar, Sakarya çevresinde mevsim normalleri civarında, bölgenin diğer kesimlerinde ise üzerinde kaydedildi.

Bölgenin ekim ayı uzun yıllar ortalama sıcaklığı 15,9 derece iken Ekim 2023’te 18,5 derece ölçüldü.

Bölgede en düşük sıcaklık 5,8 dereceyle Çorlu’da, en yüksek sıcaklık ise 34,1 dereceyle Lüleburgaz’da gözlendi.